Back

ⓘ ហោជាងជាបន្ទះក្តារផ្គុំជាប់គ្នាធ្វើជារូបឆាកមានសណ្ឋានស្រដៀងនិងត្រចៀកដំរី របាំងដាក់ខាងក្រោមចុងដំបូលព្រះវិហារ ឬសាលាជាដើមមានសណ្ឋានបីជ្រុងស្មើគ្នា ឬស្រួចខាងលើបន្តិច ធ ..




                                               

រចនាបថសំបូរ

ក្នុងចនាបថសំបូរប្រាសាទសង់ដាច់ៗពីគ្នាមានរាងតូចៗធំអំពីឥដ្ឋជាមួយកំបោរបាយអ។ ប្រាសាទដែលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថសំបូរភាគច្រើនជាប្រាសាទដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរមណីយដ្ឋានសំបូរព្រៃគុក ដែលជារាជធានីមួយនៅក្នុងសម័យចេនឡា ដែលមានឈ្មោះថាឥសានបុរៈ ពីសម័យបុរាណជាមជ្ឍមណ្ឌលព្រហ្មញ្ញសាសនា និកាយព្រះឥសូរ។ ក្រុមប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ ដែលមានចម្ងាយ២៥គីឡូម៉ែត្រពីរួមខេត្តកំពង់ធំ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦៤។ ប្រាសាទនៅក្នុងរាជធានីឥសានបុរៈភាគច្រើនជាប្រាសាទសង់អំពីឥដ្ឋ ថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ដែលលម្អដោយក្បាច់ចម្លាក់នៅលើឥដ្ឋ ឬចាក់ពុម្ពដោយបាយអជាផ្ទាំងៗនៅលើជញ្ជាំងឥដ្ឋ តែត្រូវរបេះអស់។ ក្បាច់ផ្តែរ និងស ...

                                               

មហាមោគ្គលាន

ព្រះ​មហា​មោគ្គលាន មាន​តំ​ណែង​ជា​អគ្គ​សាវ័ក​ឆ្វេង មាន​មហា​វីរភាព​ និង​មាន​កិត្តិគុណ​ដ៍ខ្ទរ​ខ្ទារ ជា​សមណៈ​លេខ១ ផ្នែក​ខាង​មាន​ឫទ្ធិ ដែល​លេច​ធ្លោ​ក្នុង​ចំណោម​មហា​សាវ័ក​ទាំង​ឡាយ។

                                               

អាថ៌កំបាំងពូជមេឬក្មេរ

I/. ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ ក/. អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុង សាវតាចិន ក្នុង រឿង" ថាំងចេងចម្លងធម៌ ” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា" នគរស្រី្ត” ឬ" នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម ហៅថា" ល្វោ” ឬ" លពបុរី” ។ ចូរពិនិត្យពន្យល់ពាក្យ ល្វោ--> ល្វោតល្វន់--> ដំណើរទន់ដូចស្រី្ត នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា" កុងហ៊្វូ” ឬ" ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះ អ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់នេះថា" ហ៊្វូណន" ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ" មេ” ទើបនៅសម័យនោះគេហៅ អ ...

                                               

អាថ៌កំបាំងពូជមេឬក្មេរ.

I/. ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ ក/.អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត នគរមេ ក្មេរ=កេរ+មេ ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុង សាវតាចិន ក្នុង រឿង" ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា" នគរស្រី្ត” ឬ" នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម ថៃ ហៅថា" ល្វោ” ឬ" លពបុរី” ។ ចូរពិនិត្យពន្យល់ពាក្យ ល្វោ--> ល្វោតល្វន់--> ដំណើរទន់ដូចស្រី្ត នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា" កុងហ៊្វូ” ឬ" ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះ អ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់ស្រី្តនេះថា" ហ៊្វូណន" ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួន ...

                                               

ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ

I /. ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ ក /. អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុងសាវតាចិនក្នុងរឿង" ថាំងចេងចម្លងធម៌ ” ពួកគេបានដើរឆ្លងកាត់នគរមួយឈ្មោះថា" នគរ​ស្រី្ត” ឬ" នគរស្រី ល្វោ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម ហៅថា" ល្វោ” ឬ" លពបុរី” ។ ចូរពិនិត្យពន្យល់ពាក្យ ល្វោ--> ល្វោតល្វន់--> ដំណើរទន់ដូចស្រី្ត នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា" កុងហ៊្វូ” ឬ" ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះអ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់ នេះថា" ហ៊្វូណន" ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសា ស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ" មេ” ទើបនៅសម័យនោះគេហៅ ...

                                               

ពូជមេឬក្មេរ.

I/. ការបង្កើតពូជមេ ឬ ក្មេរ កេ្មរ=កេរ+មេ = កេរមរតករបស់មេ ក/.អតីតកាលនៃនគរនេះគឺ នគរស្រី្ត ដែលមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ ។ នៅក្នុង សាវតាចិន ក្នុង រឿង" ថាំងចេងចម្លងធម៌” ពួកគេបាន ដើរ​ឆ្លង​កាត់នគរមួយឈ្មោះថា" នគរស្រី្ត ” ឬ" នគរស្រី ល្វោ ” សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសសៀម ហៅថា" ល្វោ” ឬ" លពបុរី” ។ ចូរពិនិត្យពន្យល់ពាក្យ ល្វោ--> ល្វោតល្វន់--> ដំណើរទន់ដូចស្រី្ត នគរហ៊្វូណន= មកពីក្បាច់គុណចិនមួយ ឈ្មោះថា" កុងហ៊្វូ” ឬ" ក្បាច់កុងហ៊្វូ” វាមានភាពទន់ដូច្នេះហើយបានជាចិនដាក់ឈ្មោះ អ្នកនគរដែលមានតំណើរទន់ស្រី្តនេះថា" ហ៊្វូណន" ក្នុងឯកសារ ប្រវិត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ។ ដូច្នេះជនជាតិនេះជាអ្នកស្នងមរតករបស់បុព្វជនរបស់ខ្លួនគឺ" មេ” ទើបនៅសម័យ ...

                                               

ទេវតា

ទេវតា តាមព្រះពុទ្ធសាសនា ទេវតាគឺជាអមនុស្សមួយប្រភេទដែលស្ថិតនៅក្នុងកាមភព ៦ជាន់។ ទេវតាទំាងនោះស្ថិតនៅតាមជាន់ផ្សេងគ្នាតាមកំលាំងបុណ្យរបស់ខ្លួនដែលបានសន្សំទុក ដូចជាទេវតាណាមានស័កតូចគឺឋិតនៅជាន់ទី១ ទេវតាណាមានស័កធំបន្តិចក៏ឋិតនៅជាន់ទី២តាមលំដាប់រៀងដល់ជាន់ទី៦។

                                               

វេជ្ជសាស្រ្តបូរាណខ្មែរ

ឯកសារជាច្រើនបានបញ្ជាក់ពីការរៀបចំថែទាំសុខភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតាំងពីសម័យនគរភ្នំរហូតដល់សម័យអង្គរ។ ពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែលើកតំកើងនិងឲ្យតំលៃទៅលើបព្វជិតជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលដោយលើកពីលក្ខណៈសម្បត្តិ​ និងទឹកចិត្តជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សនិងសត្វ រហូតដល់គេសាងរូបសំរាប់គោរពបូជា ដូចជារូបសំណាកឥសីនៅភ្នំសន្ទុកខេត្តកំពង់ធំ និងសង់អាស្រមឬវិហារឧទ្ទិសដល់គ្រូពេទ្យទាំងនោះផង ដូចជាអាស្រមមហាឫសីនៅភ្នំដា និងកសាងសិវលឺង្គតំំណាងព្រះឥសូរតំកល់ក្នុងប្រាសាទសំខាន់នានានៅពាសពេញផ្ទៃប្រទេសខ្មែរយើង។ សិសាចារិកក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី១ បានបញ្ជាក់ពីមុខងារបស់បងប្អូនប្រុសពីរនាក់ជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលបំរើព្រះបាទ រុទ្រ្ទវរ្ម័ន ។ បន្តមកទៀត ធម៌ទេ ...

                                               

ថេរគាថា

ព្រះត្រ័យបិដក > សុត្តន្តបិដក > ខុទ្ទកនិកាយ > ថេរគាថា ព្រះ​ត្រៃបិដក​ខ្មែរ សៀវភៅ​ភាគ ៥៦ ទំព័រ​ទី ១៣៥ ដល់ ២៣៨ និង សៀវភៅ​លេខ ៥៧ ទំព័រទី ១ ដល់​ ១៤៣

                                     

ⓘ ហោជាង

ហោជាងជាបន្ទះក្តារផ្គុំជាប់គ្នាធ្វើជារូបឆាកមានសណ្ឋានស្រដៀងនិងត្រចៀកដំរី របាំងដាក់ខាងក្រោមចុងដំបូលព្រះវិហារ ឬសាលាជាដើមមានសណ្ឋានបីជ្រុងស្មើគ្នា ឬស្រួចខាងលើបន្តិច ធ្វើជាឋានលាតក៏មានឆ្លាក់ជាក្បាច់រចនាក៏មាន។ ហោជាងគឺជារបាំងដែលស្ថិតនៅត្រង់ខាងចុងដំបូលប្រាសាទ និងព្រះវិហារ ដែលមានរាងជាត្រីកោណ ឬ ៣ ជ្រុង។

                                     

1. លក្ខណៈហោជាង

នៅក្នុងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រាង្គប្រាសាទ និងវត្តអារាម ចាប់តាំងពីសម័យបុរេអង្គរជារៀងរហូតមក ខ្មែរយើងតែងតែតុបតែងលំអនៅលើផ្ទៃហោជាង ដោយរូបចម្លាក់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងទេវកថា ឬក៏ក្បាច់ភ្ញីទេស។ ហោជាងមានទីតាំងស្ថិននៅលើផ្តែរ និងសសរពេជ្រនៅតាមប្រាសាទបុរាណខ្មែរ។ ហោជាងព្រះវិហារសព្វថ្ងៃ ពិតជាកើតចេញពីហោជាងនៃសំណង់ប្រាង្គប្រាសាទបុរាណខ្មែរយ៉ាងប្រាកដ ដោយហេតុថា នៅក្នុងសំណង់ខ្មែរយើងហោជាងដែលបុព្វបុរសខ្មែរបាននិយមប្រើប្រាស់ នោះ គឺមានលក្ខណៈមិនខុសបែ្លកប៉ុន្មានពីហោជាងប្រាសាទឡើយ ។ ដូចករណីនៃហោជាងនៅប្រាសាទអាស្រមមហាឫសី នៅស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវជាដើម ។ ដោយឈរលើមូលដ្ឋាននេះ គ្មានបញ្ហាគួរឲ្យលំបាកនឹងយល់ទេ ព្រោះហោជាងព្រះវិហារ គឺផ្ដើមចេញពីហោជាងនៃសំណង់បែបព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ខុសពីហោជាងប្រាសាទ ហោជាងព្រះវិហារ ដែលមានក្បាច់ភី្ញទេសហ៊ុំព័ទ្ធជុំវិញ ចម្លាក់កណ្ដាលធ្វើអំពីឈើអភិរក្សដ្ឋានអង្គរ ។ តែសព្វថ្ងៃនេះ ការប្រើហោជាងឈើ ត្រូវបានបាត់បង់ទៅហើយ ដោយត្រូវបានជំនួសជាទូទៅដោយពុម្ពស៊ីម៉ង់ត៍ទៅវិញ ។ នាសម័យបុរេអង្គរ ក្នុងអន្តរកាលរវាងនគរភ្នំ និងចេនឡា ហោជាងមានរាងមូលឬកោង ដូចដែកក្រចកសេះ គូលែន ប៉ុន្ដែចាប់តាំងពីសម័យអង្គរមក ស្ថាបត្យករខ្មែរកសាងហោជាងខ្មែរមានសណ្ឋានបីជ្រុងទៅវិញ ព្រះវិហារ ។ លក្ខណៈពិសេសត្រង់ទម្រង់ជាត្រីកោណនេះ បញ្ជាក់ពីការផ្លាស់ប្តូរនូវការពេញនិយម ឬចូលចិត្តតែប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះហើយបន្ទាប់ពីក្បាច់ផ្ដែរ ក្បាច់ហោជាងមានលក្ខណៈផ្ចិតផ្ចង់សំរិតសំរាំងខ្លាំងជាងគេបង្អស់ ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្មបុរាណខ្មែរ ។ ក៏ដូចសំណង់ព្រះវិហារបុរាណដែរ ក្បាច់ចម្លាក់នៅចំកណ្ដាលផ្ទៃហោជាងប្រាសាទ មានការតុបតែងលំអផ្សេងៗ តែភាគច្រើនពាកព័ន្ធទៅនឹងយុទ្ធកថាធំៗ នៃលទ្ធិសាសនា ហើយតាមរយៈចម្លាក់ទាំងនោះ យើងអាចស្វែងយល់អំពី និន្នាការសាសនានាសម័យបុរាណ ។ ឧទាហរណ៍យោងតាមបដិមាសាស្ត្រ លើផ្ទៃហោជាង យើងអាចបកស្រាយថា ប្រាសាទដែលត្រូវបានស្ថាបនាហើយនោះ គេឧទ្ទិសចំពោះអាទិទេពអង្គណាយ៉ាងជាក់ច្បាស់ ។តួអង្គដែលនៅចំកណ្ដាលហោជាង ហើយដែលជាតួអង្គសំខាន់ជាងគេនោះ ភាគច្រើនគឺព្រះវិស្ណុ ព្រះគ្រឹស្ណៈ ព្រះឥន្ទ្រ ៘ រីឯនៅផ្នែកខាងក្រៅ នៃហោជាង គឺមានលំអនូវដងក្ដារដែលមានរាងជាខ្លួននាគសណ្ដូកសំយ៉ុងចុះមកក្រោម តាមជម្រាលដំបូល ហើយផ្នែកខាងក្រោមគឺលំអដោយក្បាលនាគ និងផ្នែកខាងលើចុះមេដំបូលលំអដោយខ្លួននាគដែលហៅ ជហ្វា។

                                     
  • មភក ម នសភ ពប រ ត ប មទ ងម ល ដ យគ រ ង ដ ប លប នប ក ធ ល ក ថ មអស ន ត ផ ន ក ហ ជ ង ដ ល ស ទ រត រល ឯត ប មព រទ ត ស ថ តន ផ ន កខ ងល ចដ លសង អ ព ថ មភក ក ម នក រខ ចខ តដ រ
  • ន ងទ សខ ងល ចឆ ងខ ងជ ងដ លន ម នជញ ជ ងម យផ ធ ងបញ ឈរហ យម នផ ទ ងចម ល ក ហ ជ ង ទ នងជ រ ងព ទ ធប រវត ត ដ លន ក ន ងរ បយ ងឃ ញម នរ បកណ ត លត រ វប នដ បប ផ ល ញហ
  • ប រ បដ ចជ រន ងប ងម នអ យម លឃ ញទ ដល ប រ ស ទន ខ ងក ន ងទ ក ប ច ចម ល ក ល ហ ជ ង ន ងផ ត រត មច រកច លន ម យៗព ពណ ន អ ព អ ទ ទ ពក ន ងព រហ មញ ញស សន
  • ថ ន ក ដ យម នជណ ត រឡ ងទ ល គ រប ទ សទ ង ត ជញ ជ ងទ សខ ងក តន ល អជ ងគ ន ហ ជ ង ទ វ រខ ងក ត ម នរ បចម ល ក យក សក រ ងរ ពណ ឬ ឥន ទជ ត ថ លងសរក តជ ច ណងន គប ស
  • ថ ង បន ទ ប ព ក ច រក ព ទ ធទ ត ព រ ថ រ ក ប រ ឥទ ធ ឫទ ធ ទ ល យ ហ ជ ង ហ ទ ល អ ក ស ព ក ច រ ប ន ព យ យ ម រហ ត អស ទ ខ ន ត ច ប ព រ ថ រ ម ន ប ន
  • ចម ល ក ស ន យរ បសត វស ហ ដ លឈរយ មត មរបងព ទ ធជ វ ញព រ វ ហ រ សត វគ រ ឌ ដ លល កដ ទ ងព រទ រច ងដ ប លព រ វ ហ រ ន ងជ ព ស ស គ ចម ល ក ឈ ន ល ហ ជ ង ដ ប លព រ វ ហ រ ត ម ដង
  • ដ លប ព វបណ ឌ តយ ងប នឆ ល ក ច រ កទ កល ប រ ស ទ រ ប ព ន ន ត ម ផ ត រ សសរ ហ ជ ង ល ស រ ប អ យ មន ស សសម យក រ យស វ ងយល ប យ ងត រ រ ព ច រណ ត មហ ត ផល ក ន ងទ រ ស ត
  • ដ លប ព វបណ ឌ តយ ងប នឆ ល ក ច រ កទ កល ប រ ស ទ រ ប ព ន ន ត ម ផ ត រ សសរ ហ ជ ង ល ស រ ប អ យ មន ស សសម យក រ យស វ ងយល ប យ ងត រ រ ព ច រណ ត មហ ត ផល ក ន ងទ រ ស ត
  • ន ត ម ប រ ស ទ ន ន ម លហ ត ដ ល ន ឱ យគ ត ថ រ ប ន ជ ឈ ត រ ង ត រ វ ក រម ព ព រ ហ ជ ង ន ល ផ ដ រ ន បង ហ ញ ឈ ត រ ង វ ស ណ អ នន តស យ ន ឬ ន យ យឱ យ ស រ ល ថ ព រ ន រ យណ ផ ទ
  • ដ លប ព វបណ ឌ តយ ងប នឆ ល ក ច រ កទ ក ល ប រ ស ទរ ប ព ន ន ត ម ផ ត រ សសរ ហ ជ ង ល ស រ ប អ យ មន ស សសម យក រ យស វ ងយល ប យ ងត រ រ ព ច រណ ត មហ ត ផល ក ន ងទ រ ស ត

Users also searched:

...
...
...